Project Filippijnen
De Filippijnen geldt als een democratische rechtsstaat. Politieke en juridische instellingen zijn gebouwd naar het Amerikaans model.
Het beginsel ‘Access to Justice’ wordt in de Filippijnen ernstig op de proef gesteld: advocaten en rechters worden stelselmatig bedreigd en zelfs vermoord vanwege hun beroepsuitoefening. De onafhankelijkheid van rechterlijke macht en advocatuur en dus de access to justice, als één van de pijlers waarop een democratische rechtsstaat geacht wordt te steunen, is daarmee direct in gevaar.
Advocaten zonder Grenzen Nederland steunt al lange tijd plaatselijke initiatieven om een halt toe te roepen aan deze ‘extra judicial killings’, zoals ze in de Filippijnen worden genoemd .
In 1992 bezocht een groep advocaten onder leiding van mr. Hans Gaasbeek, bestuurslid van Advocaten zonder Grenzen Nederland, de Filippijnen en onderzocht het rechtssysteem, het optreden van de overheid en de bedreigingen en moorden op advocaten. Sindsdien is met de advocaten en hun organisaties contact onderhouden.
Een toename van geweld in de laatste jaren leidde tot vergroting van de activiteit van Advocaten zonder Grenzen Nederland.
Dat heeft er toe geleid dat Advocaten zonder Grenzen Nederland in samenwerking met de stichting Advocaten voor Advocaten (die zich inzet voor de versterking van de positie van in de uitoefening van hun vak bedreigde advocaten) en met ondersteuning van de Nederlandse Orde van Advocaten en de Amsterdamse Orde van Advocaten, een ‘international fact finding mission’ heeft georganiseerd.
In juni 2006 bezochten zes advocaten (waaronder een Belgische advocate) en twee rechters de Filippijnen. Het verslag van deze missie, dat op 24 juli 2006 werd aangeboden aan de ambassade van de Filippijnen te Den Haag, is onderaan deze pagina te vinden.
De stichting Advocaten zonder Grenzen Nederland volgt samen met stichting Advocaten voor Advocaten de ontwikkelingen op de Filippijnen op de voet. Het rapport van de missie is inmiddels ter kennisneming van de Filippijnse autoriteiten gebracht. Bedreigingen en moorden van advocaten zijn helaas nog altijd ‘aan de orde van de dag’.
Door het project en door missies als die van juni 2006 probeert Advocaten zonder Grenzen Nederland aandacht te vragen voor deze gruwelijke misstanden en te voorkomen dat de advocaten in de Filippijnen in een internationaal isolement geraken.
Verslag missie Filippijnen (PDF 1,9 MB)
Missie november 2008
In 2008 is besloten een nieuwe missie naar Filippijnen te organiseren. Aanleiding hiervoor waren de ontwikkelingen in nationaal en internationaal opzicht sinds de vorige missie in 2006. Het rapport dat na die missie verschenen is heeft veel internationale aandacht gekregen en heeft de buitenlandse druk op de regering van de Filippijnen verhoogd. Weliswaar was een daling van het aantal moorden (sinds 2006) waar te nemen, het aantal bedreigingen (van rechters en advocaten) duurde onverminderd voort.De tweede international verification and factfinding mission heeft plaatsgevonden van 4 tot 13 november 2008. Evenals in 2006 behoorde Advocaten zonder Grenzen Nederland tot de deelnemers aan de missie. Namens Advocaten zonder Grenzen Nederland heeft Hein Karskens aan de missie deelgenomen.
Tijdens de missie is gebleken dat de belangrijke aanleiding voor het organiseren van een nieuwe missie, het voortduren van het aantal bedreigingen van rechters en advocaten, nog altijd realiteit is. Daarmee duurt ook de aantasting van de rechtstaat en het beginsel van 'acces tot justice' voort. Door de missieleden zijn vele advocaten en rechters geïnterviewd, die allen voorbeelden gaven van bedreigingen, waarvan sommige zelfs openlijk (zoals bijvoorbeeld in de rechtzaal).
Daarnaast is gesproken met regeringsfunctionarissen en -instellingen, politici, alsmede met de diverse politie-instellingen. Onderwerp van deze besprekingen was het aantal niet opgeloste moorden en het daarmee samenhangend afnemend vertrouwen van de burger in het functioneren van de rechtsstaat.
Hierbij de mission statement die de missie voorafgaand aan vertrek publiceerde, alsmede de press statement en initital findings die de missie in Manilla op 12 november 2008 met een persconferentie heeft gepresenteerd. Hier twee krantenberichten (artikel 1, artikel 2) die naar aanleiding van de persconferentie in Manilla zijn verschenen.
Het rapport van de missie wordt verwacht in januari 2009 en zal op deze website te bekijken zijn. Daarin zullen ook de aanbevelingen en conclusies zijn te lezen.